Şampuanlardaki cocamidopropyl betaine nedir, neden 'alerjen' deniyor?

Kısaca

Kokamidopropil betain, temizleme ve kişisel bakım ürünlerinde köpük oluşturucu ve yüzey aktif madde olarak kullanılır. Adında betain geçmesine rağmen bu molekül betain maddesinden sentezlenmez. Amerikan Temas Dermatiti Derneği tarafından 2004 yılında yılın alerjeni seçilmiştir.

Ne işe yarar

Kokamidopropil betain, kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde yüzey aktif madde olarak işlev görür [1].

Nereden geliyor

Yüzey aktif maddeler kökenlerine ve bileşimlerine göre sentetik, biyolojik bazlı ve mikrobiyal olmak üzere üç farklı kategoriye ayrılır [1]. Kokamidopropil betain adı taşımasına karşın molekül betain maddesinden sentezlenmemektedir [2].

Sık sorulan: Şampuanlardaki cocamidopropyl betaine nedir, neden 'alerjen' deniyor?

Kokamidopropil betain, kişisel bakım ürünlerinde temizleyici olarak kullanılan bir yüzey aktif maddedir ve hassas bireylerde temas alerjisine yol açabildiği için bu şekilde adlandırılır. Amerikan Temas Dermatiti Derneği maddeden kaynaklanan alerjik reaksiyonlar nedeniyle 2004 yılında kokamidopropil betaini yılın alerjeni seçmiştir [3]. Finlandiya İş Sağlığı Enstitüsü 2002 ile 2009 yılları arasındaki yama testi kayıtlarında kokamidopropil betain ve ilişkili bileşiklere karşı gelişen alerjik tepkileri incelemiştir [4].

Cilt ve göz üzerindeki etkisi

Cilt tahrişi değerlendirmelerinde madde bir kayıtta sınıflandırılmamış olarak belirtilirken [5], bir başka kayıtta Kategori 2 olarak sınıflandırılmıştır [6]. Cilt duyarlılaştırması açısından sınıflandırılmamış durumdadır [7]. Göz tahrişi verilerinde ise Kategori 2A [8] ve Kategori 1 [9] sınıflandırmaları yer almaktadır.

Sınır: Bu veriler derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [8].

Genotoksisite ve kanser bulguları

EPA ToxValDB verilerine göre maddelerin genotoksisite sonucu negatiftir [10]. Değerlendirmelerde 0 pozitif rapor ve 4 negatif rapor verilmiş olup Ames testi negatiftir [10].

Sınır: Bu veriler derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [10].

Düzenleyici durum

Kozmetik ürünlerin güvenlik değerlendirmesinde kuaförlerin mesleki maruziyeti değil, genel tüketicinin maruziyeti dikkate alınır [11]. Avrupa standart temas alerjenleri serisine bir alerjenin eklenmesi, şüpheli temas dermatiti hastalarının rutin yama testlerinde %0,5 veya daha yüksek bir yaygınlık oranı görülmesine bağlıdır [12].

Kaynaklar

1. Europe PMC, Synthetic and Bio-Derived Surfactants Versus Microbial Biosurfactants in the Cosmetic Industry: An Overview. europepmc.org/article/MED/33673442
2. web_research, Cocamidopropyl betaine en.wikipedia.org/wiki/Cocamidopropyl_bet…
3. web_research, Cocamidopropyl betaine en.wikipedia.org/wiki/Cocamidopropyl_bet…
4. web_research, Occupational contact allergy to cocamidopropyl betaine and its impurities pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22364510
5. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz github.com/kriswehage/greenscreen_framew…
6. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
7. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz github.com/kriswehage/greenscreen_framew…
8. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz hcis.safeworkaustralia.gov.au/HazardousC…
9. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz github.com/kriswehage/greenscreen_framew…
10. EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite
11. Europe PMC, Skin Toxicity of Selected Hair Cosmetic Ingredients: A Review Focusing on Hairdressers. europepmc.org/article/MED/35805241
12. Europe PMC, Patch testing with the European baseline series and 10 added allergens: Single-centre study of 748 patients. europepmc.org/article/MED/35736503