Fenoksietanol: koruyucu mu, tahriş edici mi?

Kısaca

Fenoksietanol, kozmetik ürünlerde mikroorganizmaların çoğalmasını önlemek amacıyla koruyucu olarak kullanılan bir maddedir. Ciltte belirgin bir tahrişe veya hassasiyete neden olmadığı kabul edilse de gözle temas ettiğinde tahrişe yol açabilir. Avrupa Birliği düzenlemelerine göre kozmetik ürünlerde en fazla %1 oranında kullanımına izin verilmektedir.

Ne işe yarar

Fenoksietanol, mikropları öldürücü ve çoğalmalarını durdurucu özellikleri sayesinde kozmetik ürünlerde koruyucu işlevi görür [1].

Kullanıma göre durum

| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak | | --- | --- | --- | | Kozmetik ürünlerde koruyucu olarak | En fazla %1,0 konsantrasyonda izin verilir | AB Kozmetik Yönetmeliği Ek V |

Sık sorulan: koruyucu mu, tahriş edici mi?

Fenoksietanol etkili bir koruyucudur; ciltte belirgin bir tahriş yapmaz ancak gözde tahrişe neden olabilir. Tavşanlar üzerinde yapılan testlerde ciltte anlamlı bir tahriş gözlenmezken, göz temasında şiddetli tahriş tespit edilmiştir [K8, K9].

Cilt ve göz üzerindeki etkisi

Göz ile temasında Kategori 2A seviyesinde tahrişe yol açar [2]. Tavşanlarda OECD 405 kılavuzuna göre yapılan 1983 tarihli in vivo testte şiddetli göz tahrişi bildirilmiştir [3].

Cilt üzerinde ise OECD 404 kılavuzuna göre yapılan in vivo çalışmada belirgin bir tahriş görülmemiştir [4]. Sınıflandırma kayıtlarında cilt tahrişi açısından sınıflandırılmamış olarak yer alır [5].

Gine domuzlarında OECD 406 kılavuzuna göre yürütülen 2002 tarihli in vivo testte duyarlılaştırıcı olma ihtimalinin düşük olduğu saptanmıştır [6]. Maddenin cilt hassasiyeti sınıflandırması yapılmamıştır [7].

Derleme kayıtlarında yer alan bu veriler doz, tür ve maruziyet yolu ile birlikte değerlendirilmelidir.

Genotoksisite ve kanser bulguları

Genotoksisite verilerinde 0 pozitif ve 5 negatif rapor mevcuttur [8]. Ames testi negatif, mikronükleus testi de negatiftir [8].

ToxCast ER modelindeki 18 in vitro deneyde östrojen reseptörü aktivitesi bulunmamıştır [9]. Bu model in vitro bir tarama testidir; doz ve maruziyet bağlamı içermez, insanda doğrudan etki gösterdiği anlamına gelmez [9].

Düzenleyici durum

Fenoksietanol, AB Kozmetik Yönetmeliği 1223/2009 Ek V listesinde izin verilen koruyucular arasındadır [10]. Ürünlerde bulunabilecek maksimum konsantrasyon %1,0 olarak belirlenmiştir [10]. SCCS tarafından güvenlik değerlendirmesi yapılmıştır [K1, K2].

Kaynaklar

1. web_research, Phenoxyethanol en.wikipedia.org/wiki/Phenoxyethanol
2. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
3. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
4. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
5. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz github.com/kriswehage/greenscreen_framew…
6. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
7. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz github.com/kriswehage/greenscreen_framew…
8. EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite
9. EPA ToxCast, ToxCast ER modeli — 2-Phenoxyethanol (DTXSID9021976) comptox.epa.gov/dashboard/chemical/detai…
10. AB Kozmetik Yönetmeliği (EC) No 1223/2009, EU 1223/2009 Annex V