Stearik asit: Kremlerde neden bu kadar yaygın?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?
Bir nemlendirici ya da güneş kremi aldığınızda, içerik listesinde stearik asit yazar. Adı asit olduğu için başta tedirgin edebilir. Oysa bu, hayvansal ve bitkisel yağlarda doğal olarak bulunan bir yağ asidi.
Kısaca
Stearik asit, testlerde belirgin cilt ve göz tahrişi göstermeyen bir yağ asididir. Laboratuvar tarama modellerinde östrojen reseptör etkileşimi kaydedilmiş olsa da bu durum kozmetik maruziyet düzeyinde insanda bir etki anlamına gelmez. Genotoksisite taramalarında ise hem pozitif hem negatif sonuçlar bulunmaktadır.
Nereden geliyor
Tarihsel süreçte hayvansal kökenli uzun zincirli yağ asitlerinin sürme bileşimlerinde yer aldığı tespit edilmiştir [1]. Yağ asidi kaynaklarının keşfi ve kullanım alanları tarih boyunca gelişim göstermiştir [2].
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Tavşanlar üzerinde 1987 yılında yapılan in vivo yamama testlerinde belirgin bir cilt tahrişi saptanmamıştır [3]. Benzer şekilde, tavşanlarda 1976 yılında yürütülen in vivo çalışmalarda önemli bir göz tahrişi gözlenmemiştir [4].
Sınır: Bu veriler derleme kayıtlara dayanmaktadır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Genotoksisite ve kanser bulguları
Genotoksisite derleme kayıtlarında 3 pozitif ve 3 negatif rapor bulunmaktadır; Ames testi pozitif sonuç vermiştir [5]. 18 in vitro deneyden türetilen EPA ToxCast modelinde östrojen reseptörü agonisti (AUC agonist=0.248) hükmü verilmiştir [6].
Sınır: ToxCast modeli in vitro bir tarama sistemidir, doz ve maruziyet bağlamı içermez; kozmetik kullanım seviyesinde insanda etki gösterdiği anlamına gelmez. Genotoksisite bulguları ise derleme kayıttır.
Düzenleyici durum
Kozmetik ürünlerdeki tehlikeli maddelere ilişkin nicel bilgilerin kamuoyuna açıklanması 1272/2008 sayılı Yönetmelik (AT) Madde 3 kapsamında sınırlandırılmıştır [7]. Kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi ve kısıtlanması süreçleri ise REACH Tüzüğü (EC 10907/2006) ile yönetilmektedir [8].
Kaynaklar
- web_research, History of Natural Ingredients in Cosmetics mdpi.com/2079-9284/10/3/71
- web_research, A Brief Journey into the History of and Future Sources and Uses of Fatty Acids pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8329090
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite
- EPA ToxCast, ToxCast ER modeli — Octadecanoic acid (DTXSID8021642) comptox.epa.gov/dashboard/chemical/detai…
- web_research, CL2009R1223EN0130020.0001_cp 1..1 eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF
- web_research, Nanomaterials in Cosmetics: An Outlook for European Regulatory Requirements and a Step Forward in Sustainability mdpi.com/2079-9284/10/2/53