Stearik asit: Kremlerde neden bu kadar yaygın?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?

Bir nemlendirici ya da güneş kremi aldığınızda, içerik listesinde stearik asit yazar. Adı asit olduğu için başta tedirgin edebilir. Oysa bu, hayvansal ve bitkisel yağlarda doğal olarak bulunan bir yağ asidi.
Kısaca
Stearik asit, kozmetikte kullanılan bir yağ asididir. Tavşanlarda yürütülen testlerde cilt ve göz üzerinde belirgin bir tahriş oluşturmadığı saptanmıştır. Hücre kültürlerindeki bazı testlerde genotoksisite veya östrojen reseptörü etkileşimi görülse de, bu bulgular kozmetik kullanım seviyelerinde doğrudan insan için bir risk anlamına gelmez.
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Tavşanlar üzerinde 1987 yılında gerçekleştirilen in vivo cilt tahrişi çalışmasında, 1964 Revize Federal Tehlikeli Maddeler Yasası yamalama testi kılavuzuna göre belirgin bir tahriş saptanmamıştır [1]. Sınır: Bu veri bir derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolunun birlikte değerlendirilmesi gerekir.
1976 yılında tavşanlarda yapılan in vivo göz tahrişi çalışmasında ise Federal Tehlikeli Maddeler Yasası ve Ulaştırma Bakanlığı kılavuzlarına göre belirgin bir tahriş gözlenmediği bildirilmiştir [2]. Sınır: Bu bulgu derleme kayıt niteliğindedir; doz, tür ve maruziyet yolu bir arada ele alınmalıdır.
Genotoksisite ve kanser bulguları
Genotoksisite verilerinde Ames testi pozitif sonuç vermiş olup toplamda 3 pozitif ve 3 negatif rapor kaydedilmiştir [3]. Sınır: Bu derleme kaydındaki verilerin doz, tür ve maruziyet yolu ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
EPA ToxCast östrojen reseptörü modelinde, 18 in vitro deney sonucunda östrojen reseptörü agonisti (AUC agonist = 0,248) tespiti yapılmıştır [4]. Sınır: Bu çalışma in vitro bir tarama modelidir, doz veya maruziyet bağlamı barındırmaz ve kozmetikteki kullanım seviyesinde insanda etki gösterdiği anlamına gelmez.
Düzenleyici durum
AB bünyesindeki REACH, kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanmasını yöneten 10907/2006 sayılı tüzüktür [5].
Kozmetik ürünlerdeki tehlikeli maddelere ilişkin kamuoyuna açıklanacak nicel bileşim bilgileri 1272/2008 sayılı Yönetmelik Madde 3 uyarınca sınırlandırılmıştır [6].
Kozmetik ürünlerde nitrosamin varlığıyla ilişkili riskler 76/768/AET sayılı Kozmetik Direktifi kapsamındaki Ek II ve Ek III girdileriyle düzenlenmektedir [7].
Kaynaklar
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - genotoksisite
- EPA ToxCast, ToxCast ER modeli - Octadecanoic acid (DTXSID8021642) comptox.epa.gov/dashboard/chemical/detai…
- web_research, Nanomaterials in Cosmetics: An Outlook for European Regulatory Requirements and a Step Forward in Sustainability mdpi.com/2079-9284/10/2/53
- web_research, CL2009R1223EN0130020.0001_cp 1..1 eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF
- web_research, Opinion on Nitrosamines and Secondary Amines in Cosmetic Products health.ec.europa.eu/document/download/ac…