Sodyum Sitrat: Kozmetikteki pH Dengeleyici
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?
Etikette sodium citrate yazdığını görüp ne olduğunu merak edebilirsiniz. Adındaki "sitrat" ipucu veriyor: sitrik asitten türeyen bir tuz. Limonla uzaktan yakından akrabası var.
Kısaca
Sodyum sitrat, ürünlerde asitlik düzenleyici ve yağlar için emülgatör olarak kullanılan bir bileşendir. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi tarafından genel olarak güvenli kabul edilmektedir. Cilt ve göz üzerinde belirgin bir tahriş edici etkisi bulunmamaktadır.
Ne işe yarar
Formülasyonlarda asitlik düzenleyici ve yağlar için emülgatör işlevi görür [1].
Nereden geliyor
Sitrik asit ilk olarak 1784 yılında İngiltere'de Carl Scheele tarafından limon suyuna kireç eklenerek elde edilmiştir [2]. Sanayi ölçeğindeki ilk üretim ise 1890 yılında İtalyan narenciye endüstrisinde kalsiyum sitratın seyreltik sülfürik asitle işlenmesiyle başlamıştır [3].
Kullanıma göre durum
| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Gıda ve içeceklerde asitlik düzenleyici ve emülgatör | Genel olarak güvenli (GRAS) | FDA |
Sık sorulan: Zararlı mı?
Sodyum sitrat genel olarak güvenli kabul edilen bir maddedir. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi maddeyi GRAS statüsünde sınıflandırmıştır. Ancak genotoksisite taramalarında pozitif bulgular yer almaktadır.
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Tavşanlar üzerinde OECD 404 kılavuzuna göre 1990 yılında yapılan canlı testlerde ciltte belirgin bir tahriş saptanmamıştır [4]. Tavşanlarda OECD 405 kılavuzuna göre 1995 yılında yapılan testlerde göz üzerinde önemli bir tahriş görülmemiştir [5]. Gine domuzları üzerinde OECD 406 kılavuzuna uygun olarak 1995 yılında yürütülen canlı çalışmada maddenin duyarlılaştırıcı olma ihtimali düşük bulunmuştur [6]. Sınır: Bu veriler derleme kayıtlara dayanmaktadır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Genotoksisite ve kanser bulguları
EPA ToxValDB verilerinde genotoksisiteye ilişkin 5 pozitif ve 0 negatif rapor yer almaktadır [7]. Ames testi ve mikronükleus testi pozitif sonuç vermiştir. Sınır: Bu veriler derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Düzenleyici durum
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) sodyum sitratı genel olarak güvenli (GRAS) maddeler arasında sınıflandırmıştır.
Kaynaklar
- web_research, Sodium citrate en.wikipedia.org/wiki/Sodium_citrate
- web_research, Citric Acid: Properties, Microbial Production, and Applications in Industries pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10779990
- web_research, Citric acid en.wikipedia.org/wiki/Citric_acid
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - genotoksisite