Panthenol nedir, ne işe yarar?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?
Etikette panthenol gördüğünüzde, muhtemelen nemlendirici bir kremde, şampuanda ya da güneş losyonundasınız. B5 vitamininin ön maddesi olan bu bileşen, cilt bakımının sık kullanılan yardımcılarındandır.
Kısaca
Pantenol, kozmetik ve farmasötik ürünlerde nemlendirici ile yara iyileşmesini destekleyici olarak kullanılan B5 vitamini türevidir. Cildin bariyer fonksiyonunu güçlendirerek nem seviyesini artırır ve su kaybını azaltır. Genellikle cilt tarafından iyi tolere edilmekle birlikte duyarlı kişilerde alerjik temas dermatitine yol açabilir.
Ne işe yarar
Pantenol kozmetik, farmasötik ve çocuk ürünlerinde nemlendirici ve yara iyileşmesini hızlandırıcı biyoaktif yardımcı madde olarak görev yapar [1], [2].
Nereden geliyor
Pantotenik asidin alkol analogu olan dekspantenol içeren ilk topikal formülasyon yaklaşık 70 yıl önce geliştirilmiştir [3].
Sık sorulan: Panthenol nedir, ne işe yarar?
Pantenol, B5 vitamininin provitamini olup cildi nemlendirmek ve bariyer fonksiyonunu iyileştirmek için kullanılır. Yedi günlük kullanım sonucunda stratum korneum hidrasyonunu artırdığı ve transepidermal su kaybını azalttığı klinik çalışmada gösterilmiştir [4]. Sınır: Bu etki lipofilik taşıyıcı formülasyonlar ile yürütülen in vivo ölçümlere dayanmaktadır.
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Tavşanlarda OECD 404 ve AB Yöntemi B.4 kılavuzuna göre 1990 yılında yapılan in vivo dermal testte belirgin bir cilt tahrişi saptanmamıştır [5]. Buna karşın EPA ToxValDB derleme verilerinde cilt tahrişi için Kategori 6.3B (Kategori 3) sınıflandırması da yer almaktadır [6].
Göz üzerindeki etkilerinde, 1978 yılında tavşanlar üzerinde OECD 405 kılavuzuna benzer şekilde yapılan in vivo çalışmada belirgin göz tahrişi görülmemiştir [7]. Derleme kayıtlarında ise göz tahrişi için Kategori 6.4A (Kategori 2A) sınıflandırması mevcuttur [8]. Madde nemlendirici ve yara iyileştirici ürünlerde alerjik temas dermatitinden sorumlu olabilmektedir [9]. Sınır: Bu veriler derleme kayıtlardır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Genotoksisite ve kanser bulguları
Pantenol için genotoksisite verilerinde 0 pozitif rapor ve 2 negatif rapor bulunmaktadır [10]. Sınır: Bu veri bir derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- web_research, Health Effects of Dyes, Minerals, and Vitamins Used in Cosmetics mdpi.com/2673-4184/1/4/20
- web_research, Panthenol en.wikipedia.org/wiki/Panthenol
- web_research, Topical use of dexpanthenol: a 70th anniversary article pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28503966
- Europe PMC, Effect of topically applied dexpanthenol on epidermal barrier function and stratum corneum hydration. Results of a human in vivo study. europepmc.org/article/MED/10965426
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
- Europe PMC, Allergic contact dermatitis caused by dexpanthenol-Probably a frequent allergen. europepmc.org/article/MED/30009460
- EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite