Panthenol nedir, ne işe yarar?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?

Etikette panthenol gördüğünüzde, muhtemelen nemlendirici bir kremde, şampuanda ya da güneş losyonundasınız. B5 vitamininin ön maddesi olan bu bileşen, cilt bakımının sık kullanılan yardımcılarındandır.
Kısaca
Pantenol, kozmetik ve çocuk bakım ürünlerinde nemlendirici olarak kullanılan B5 vitamininin ön maddesidir. Cildin su tutma kapasitesini artırarak nem dengesini korumaya ve yara iyileşmesini hızlandırmaya yardımcı olur. Genellikle iyi tolere edilmekle birlikte bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
Ne işe yarar
Kozmetik ve farmasötik ürünlerde nemlendirici ve yara iyileşmesini hızlandırıcı biyoaktif yardımcı madde olarak kullanılır [1], [2]. Yedi günlük kullanımda stratum corneum hidrasyonunu artırır ve transepidermal su kaybını azaltır [3].
Nereden geliyor
Dekspantenol içeren ilk topikal formülasyon yaklaşık 70 yıl önce geliştirilmiştir [4]. Madde, pantotenik asidin alkol analoğudur [5].
Sık sorulan: Panthenol nedir, ne işe yarar?
Pantenol, cildin bariyer işlevini ve nem dengesini destekleyen bir provitamin B5 türevidir [1], [3]. Cildin hidrasyonunu artırır, su kaybını azaltır ve yara iyileşmesine katkıda bulunur [2], [3]. Ancak temas sonucu alerjik kontakt dermatit gelişebildiği bildirilmiştir [5].
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Tavşanlar üzerinde OECD 404 kılavuzuna göre yapılan in vivo testlerde belirgin bir cilt tahrişi gözlenmemiştir [6]. Genel veritabanı sınıflandırmalarında ise Kategori 3 cilt tahrişi kaydı bulunmaktadır [7]. Maddenin kullanımı alerjik kontakt dermatit ile ilişkilendirilmiştir [5].
Tavşanlarda OECD 405 kılavuzuna benzer testlerde belirgin göz tahrişi saptanmamıştır [8]. Derleme kayıtlarında Kategori 2A göz tahrişi sınıflandırması mevcuttur [7]. Bu veriler derleme niteliğinde olup doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [6].
Genotoksisite ve kanser bulguları
Genotoksisite testlerinde 0 pozitif, 2 negatif rapor bildirilmiştir [9]. Bu veriler derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [9].
Kaynaklar
- web_research, Health Effects of Dyes, Minerals, and Vitamins Used in Cosmetics mdpi.com/2673-4184/1/4/20
- web_research, Panthenol en.wikipedia.org/wiki/Panthenol
- Europe PMC, Effect of topically applied dexpanthenol on epidermal barrier function and stratum corneum hydration. Results of a human in vivo study. europepmc.org/article/MED/10965426
- web_research, Topical use of dexpanthenol: a 70th anniversary article pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28503966
- Europe PMC, Allergic contact dermatitis caused by dexpanthenol-Probably a frequent allergen. europepmc.org/article/MED/30009460
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - genotoksisite