Linalool: kokunun arkasındaki bileşen neden etikette ayrı duruyor?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?

Lavanta, bergamot, yasemin... Bu kokular size tanıdık geliyorsa linalool ile tanışmışsınızdır. Parfümlerde ve kozmetiklerde çok sık kullanılan bu bileşen, adını etikette gördüğünüzde "bu alerjen mi?" diye düşündürüyor. Kısaca anlatıyoruz.
Kısaca
Linalool, kozmetik ürünlerde çiçeksi koku vermek amacıyla kullanılan bir bileşendir. Ciltte ve gözde tahriş ile alerjik reaksiyonlara yol açma potansiyeli bulunur. Ürün tipine göre belirlenen kullanım limitleri aşıldığında ambalaj üzerindeki içindekiler listesinde açıkça belirtilmesi zorunludur.
Ne işe yarar
Çiçeksi ve hafif baharatlı kokusu nedeniyle kozmetik ürünlerde koku verici madde ve sentetik aroma bileşeni olarak kullanılır [1].
Nereden geliyor
Linalool; lavanta, fesleğen ve kenevir gibi çeşitli bitkilerde doğal olarak bulunur [2]. Bileşik ilk kez 1919 yılında Leopold Ružička'nın laboratuvarında sentetik olarak üretilmiştir.
Kullanıma göre durum
| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak | | --- | --- | --- | | Durulanmayan ürünler | %0,001 konsantrasyon sınırı aşıldığında etikette belirtilmelidir | AB 1223/2009 Ek III | | Durulanan ürünler | %0,01 konsantrasyon sınırı aşıldığında etikette belirtilmelidir | AB 1223/2009 Ek III |
Sık sorulan: kokunun arkasındaki bileşen neden etikette ayrı duruyor?
Tüketicilerin olası koku alerjilerine karşı korunması için bu bileşenin belirli sınırların üzerinde etikette tek başına gösterilmesi gerekir. AB Tüketici Güvenliği Bilimsel Komitesi (SCCS), koku alerjenlerinin tüketiciler tarafından kolayca tanınması için açıkça listelenmesini öngörür [3]. Böylece duyarlı bireyler ürünü kullanmadan önce içerik listesini kontrol edebilir.
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Linalool ciltte tahriş ve duyarlılaşmaya neden olabilir. Tavşanlarda OECD 404 kılavuzuna göre 1995 yılında yapılan in vivo testte şiddetli cilt tahrişi bildirilmiştir [4]. Tavşanlar üzerinde OECD 405 dengi yöntemle 1974 yılında yapılan in vivo çalışmada ise şiddetli göz tahrişi kaydedilmiştir [5]. Farelerde OECD 429 kılavuzuna göre 2016 yılında yürütülen lokal lenf düğümü analizinde (LLNA) yüksek frekansta duyarlılaşma saptanmıştır [6].
Sınır: Bu veriler derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [7].
Genotoksisite ve kanser bulguları
Linalool için genotoksisite verilerinde 4 pozitif ve 6 negatif rapor bulunmaktadır [8]. Ames testi ve mikronükleus testinde pozitif sonuçlar alınmıştır.
Sınır: Bu veriler derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Düzenleyici durum
Linalool, AB Kozmetik Yönetmeliği (EU 1223/2009) Ek III kapsamında kısıtlanmış maddeler listesindedir [9]. Durulanmayan ürünlerde %0,001, durulanan ürünlerde %0,01 sınırı geçildiğinde etikette bildirilmesi zorunludur. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ise linalool maddesini genel olarak güvenli tanınan (GRAS) sentetik aroma maddeleri arasında sınıflandırır [10].
Kaynaklar
- web_research, Linalool en.wikipedia.org/wiki/Linalool
- web_research, Linalool en.wikipedia.org/wiki/Linalool
- SCCS (AB Tüketici Güvenliği Bilimsel Komitesi), Opinion concerning Fragrance Allergy in Consumers - A Review of the Problem -
Analysis of the need for appropriate Consumer Information and Identification of Consumer Allergens
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
- EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite
- AB Kozmetik Yönetmeliği (EC) No 1223/2009, EU 1223/2009 Annex III
- web_research, Linalool en.wikipedia.org/wiki/Linalool