Limonene: Portakal kokusu, ciltte ne yapar?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?
Kozmetik etiketlerinde 'Limonene' yazdığını görmüşsünüzdür. Portakal kokulu bu bileşen, şampuanlardan temizleyicilere kadar pek çok üründe karşınıza çıkar. Hakkında farklı iddialar var: kimi cilt alerjisi yaptığını söyler, kimi zararsız olduğunu. Hangisi doğru?
Kısaca
Limonen, narenciye kabuklarından elde edilebilen ve ürünlerde aroma bileşeni olarak kullanılan kiral bir moleküldür. Cilt üzerinde tahriş ve alerjik duyarlılaşma yapma potansiyeli bulunur. Kozmetik ürünlerdeki kullanımı belirli konsantrasyon sınırlarına ve peroksit değerine tabidir.
Ne işe yarar
Limonen, e-sigara likitleri ve tüketim ürünlerinde aroma verici bileşen olarak kullanılır.
Nereden geliyor
Limonen adını Fransızca "lemon" kelimesinden alır. Molekül yapısı kiraldir ve doğadaki kaynakların çoğu tek bir izomer üretir. Bileşen, portakal ve narenciye kabuğu atıklarından özütlenerek elde edilir [1].
Kullanıma göre durum
| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak | | Kalıcı kozmetik ürünler | Derişimi %0,001'i aştığında içerik listesinde belirtilmelidir | AB 1223/2009 Ek III | | Durulanan kozmetik ürünler | Derişimi %0,01'i aştığında içerik listesinde belirtilmelidir | AB 1223/2009 Ek III |
Sık sorulan: Portakal kokusu, ciltte ne yapar?
Limonen ciltte tahrişe ve alerjik hassasiyete yol açabilir. Portakal kabuklarından elde edilebilen bu madde, EPA ToxValDB kayıtlarında Kategori 1 cilt duyarlılaştırıcısı ve Kategori 2 cilt tahriş edicisi olarak listelenmiştir [K1, K3]. Sınır: Bu bulgular derleme verilerdir; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [2].
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
EPA ToxValDB verilerinde limonen, cilt duyarlılaştırması kapsamında Kategori 1 ve Kategori 1B olarak sınıflandırılmıştır [K1, K4].
Cilt tahrişi değerlendirmelerinde Kategori 2 ve Kategori 3 sınıflandırmaları bulunurken, bazı kayıtlarda sınıflandırma yapılamamıştır [K3, K6].
Göz tahrişi verilerinde Kategori 2A sınıflandırması yer almakta, başka bir kayıtta ise sınıflandırmanın mümkün olmadığı belirtilmektedir [K5, K8].
Sınır: Veriler derleme kayıtlardan alınmıştır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [2].
Düzenleyici durum
Limonen, AB Kozmetik Yönetmeliği 1223/2009 Ek III kapsamında kısıtlanan maddeler listesindedir [3]. Üründeki derişimi kalıcı ürünlerde %0,001'i, durulanan ürünlerde ise %0,01'i aştığında içerik listesinde gösterilmesi zorunludur [3]. Madde için peroksit değerinin 20 mmoles/L sınırının altında olması şart koşulmuştur [3].
Kaynaklar
- web_research, Limonen tr.wikipedia.org/wiki/Limonen
- EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
- AB Kozmetik Yönetmeliği (EC) No 1223/2009, EU 1223/2009 Annex III