Limonene: Portakal kokusu, ciltte ne yapar?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?
Kozmetik etiketlerinde 'Limonene' yazdığını görmüşsünüzdür. Portakal kokulu bu bileşen, şampuanlardan temizleyicilere kadar pek çok üründe karşınıza çıkar. Hakkında farklı iddialar var: kimi cilt alerjisi yaptığını söyler, kimi zararsız olduğunu. Hangisi doğru?
Kısaca
Limonen, narenciye kabuklarından elde edilen ve kozmetikte yaygın olarak kullanılan bir koku bileşenidir. Ciltte tahriş ve hassasiyet oluşturma potansiyeli nedeniyle kullanımı yönetmeliklerle kısıtlanmıştır. Güvenli kullanımı, ürün tipine ve hammadde peroksit değerine bağlıdır.
Ne işe yarar
Kozmetik ürünlerde koku maddesi olarak işlev görür.
Nereden geliyor
Limonen adını Fransızca "lemon" kelimesinden alır. Çoğu biyolojik kaynağın tek bir enantiyomer olarak ürettiği kiral bir moleküldür ve portakal kabukları gibi narenciye atıklarından elde edilir [1].
Kullanıma göre durum
| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Kalıcı ürünler | Konsantrasyon %0,001'i aştığında etikette belirtilmelidir | AB Kozmetik Yönetmeliği Ek III |
| Durulanan ürünler | Konsantrasyon %0,01'i aştığında etikette belirtilmelidir | AB Kozmetik Yönetmeliği Ek III |
Sık sorulan: Portakal kokusu, ciltte ne yapar?
Limonen ciltte tahrişe ve alerjik duyarlılığa neden olabilir. Yapılan değerlendirmelerde Kategori 2 cilt tahrişi ve Kategori 1 cilt duyarlılaştırıcısı olarak sınıflandırılmıştır [2].
Cilt ve göz üzerindeki etkisi
Cilt üzerinde Kategori 2 ve Kategori 3 cilt tahrişi sınıflandırmaları bulunmaktadır [3, 4]. Bazı kayıtlarda cilt tahrişi açısından sınıflandırma yapılamadığı belirtilmiştir [5]. Cilt duyarlılaştırması kapsamında Kategori 1 ve Kategori 1B değerlendirmeleri mevcuttur [3, 6]. Göz temasında Kategori 2A göz tahrişine yol açabileceği bildirilmiş, başka bir değerlendirmede ise sınıflandırmanın mümkün olmadığı ifade edilmiştir [5, 4].
Sınır: Bu veriler derleme kayıtlara dayanmaktadır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir [4].
Düzenleyici durum
Limonen, AB Kozmetik Yönetmeliği 1223/2009 Ek III kapsamında kısıtlanmış maddeler listesindedir [7]. Maddenin varlığı, kalıcı ürünlerde %0,001 ve durulanan ürünlerde %0,01 konsantrasyon sınırları aşıldığında içerik listesinde gösterilmek zorundadır. Ayrıca maddenin peroksit değeri 20 mmol/L'den az olmalıdır; bu limit bitmiş kozmetik ürüne değil, bileşenin kendisine uygulanır.
Kaynaklar
- web_research, Limonene en.wikipedia.org/wiki/Limonene
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz echa.europa.eu/information-on-chemicals/…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz csst.qc.ca/en/prevention/reptox/Pages/li…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz epa.govt.nz/database-search/chemical-cla…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz github.com/kriswehage/greenscreen_framew…
- EPA ToxValDB, ToxValDB - cilt/göz hcis.safeworkaustralia.gov.au/HazardousC…
- AB Kozmetik Yönetmeliği (EC) No 1223/2009, EU 1223/2009 Annex III