CI 19140: Etiketteki sarı boya ne anlama geliyor?

Kısaca

CI 19140, kişisel bakım ve kozmetik ürünlerinde sarı renk vermek amacıyla kullanılan bir renklendiricidir. Cilt üzerinde duyarlılaştırma olasılığı düşük bulunmuş olsa da genotoksisite ve alerjik reaksiyon iddiaları nedeniyle çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Ürünün güvenlik profili, kullanım alanına ve yasal düzenlemelerdeki sınırlamalara göre değerlendirilir.

Ne işe yarar

Kozmetik formülasyonlarda renklendirici olarak görev yapar. Sıvı ve kalıp sabunlar, nemlendiriciler, losyonlar, ağız çalkalama suları, parfümler, diş macunları, şampuanlar ve kremlerde sarı ton sağlamak amacıyla kullanılır [1].

Nereden geliyor

Madde, 1890 yılında İsviçreli kimyager Johann Heinrich Ziegler tarafından Basel'deki CIBA laboratuvarlarında geliştirilen bir sarı azo boyasıdır [2].

Kullanıma göre durum

| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak | | Kozmetik ürünler | AB Kozmetik Yönetmeliği Ek III kapsamında kısıtlanmıştır | AB 1223/2009 Ek III [3] | | Gıda ürünleri (Tarihsel) | Avusturya ve Almanya'da bir dönem yasaklanmış, 94/36/EC direktifi ile kaldırılmıştır | Direktif 94/36/EC [4] |

Sık sorulan: Etiketteki sarı boya ne anlama geliyor?

Etikette CI 19140 veya FD & C Yellow 5 olarak geçen sarı boya, ürüne sarı renk katmak amacıyla kullanılan sentetik bir renklendiricidir [1]. Birleşik Krallık FSA tarafından 2007 yılında Southampton Üniversitesi'ne yaptırılan bir çalışmada, tartrazin dahil altı gıda boyasının çocuklar üzerindeki etkileri incelenmiştir [5]. Literatürde DNA hasarı, hiperaktivite, merkezi sinir sistemi değişiklikleri ve alerjik reaksiyon kaygıları dile getirilmiştir [6]. Ancak bu iddialar tartışmalı olup kozmetik ürünlerdeki maruziyet seviyesi ve güvenlik değerlendirmeleri gıda kullanımlarından farklı kısıtlamalara tabidir.

Cilt ve göz üzerindeki etkisi

Cilt duyarlılaştırması için yapılan OECD Kılavuzu 429 standartındaki in vivo fare lokal lenf düğümü deneyinde (LLNA, 2004), maddenin duyarlılaştırma olasılığının düşük olduğu bildirilmiştir [7]. EPA ToxValDB derleme kayıtlarında cilt tahrişi, göz tahrişi ve genel cilt duyarlılaştırması başlıklarında mevcut verilerle sınıflandırma yapılamadığı belirtilmiştir [K3, K4]. Sınır: Bu veriler bir derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir.

Genotoksisite ve kanser bulguları

EPA ToxValDB veritabanında genotoksisite açısından 30 pozitif ve 14 negatif rapor bulunmaktadır [8]. Maddenin Ames testi ve mikronükleus testi sonuçları pozitif olarak kaydedilmiştir [8]. Sınır: Bu veriler bir derleme kayıttır; doz, tür ve maruziyet yolu dikkate alınmalıdır.

EPA ToxCast östrojen reseptörü modelinde, 18 in vitro deneyde östrojen reseptörü aktivitesi (agonist AUC=0, antagonist AUC=0) bulunmamıştır [9]. Sınır: ToxCast bir in vitro tarama modelidir, doz veya maruziyet bağlamı içermez ve kozmetikteki kullanım seviyesinde insanda etki gösterdiği anlamına gelmez [9].

Düzenleyici durum

CI 19140, Avrupa Birliği'nin EU 1223/2009 Kozmetik Yönetmeliği Ek III (Annex III) listesinde yer almaktadır [3]. Maddenin E102 kodlu kullanımı geçmişte Avusturya ve Almanya'da yasaklanmış, fakat AB Direktifi 94/36/EC ile bu yasak kaldırılmıştır [4]. Norveç, AB üyesi olmamasına rağmen EEA anlaşması aracılığıyla bu AB düzenlemelerini takip etmektedir [5].

Kaynaklar

1. web_research, Tartrazin tr.wikipedia.org/wiki/Tartrazin
2. web_research, Tartrazine en.wikipedia.org/wiki/Tartrazine
3. SCCS (AB Tüketici Güvenliği Bilimsel Komitesi), Opinion on Acid Yellow 23
4. web_research, Tartrazine en.wikipedia.org/wiki/Tartrazine
5. web_research, Tartrazine en.wikipedia.org/wiki/Tartrazine
6. web_research, The Impact of Tartrazine on DNA Methylation, Histone Deacetylation, and Genomic Stability in Human Cell Lines pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11902176
7. EPA ToxValDB, ToxValDB — cilt/göz echa.europa.eu/registration-dossier/-/re…
8. EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite
9. EPA ToxCast, ToxCast ER modeli — FD&C Yellow 5 (DTXSID1021455) comptox.epa.gov/dashboard/chemical/detai…