Cellulose Gum: Nedir, Güvenli mi?
Arin Editör Ekibi · nasıl hazırlanıyor?
Bir el kremi ya da yoğurt kabının etiketinde 'cellulose gum' yazdığını görmüşsünüzdür. Bu madde, selülozun kimyasal işlemle değiştirilmesiyle elde ediliyor. Gıdada E 466 olarak da geçen bu katkı hakkında ne söyleniyor, ne tartışılıyor?
Kısaca
Selüloz sakızı, selülozun türetilmesiyle elde edilen ve gıda sektöründe de yer bulan bir bileşiktir. EFSA ve FDA gibi kurumlarca genel olarak güvenli kabul edilmekle birlikte, genotoksisite taramalarında pozitif sonuçlar ve bağırsak florası üzerine yeni çekinceler bulunmaktadır. Güvenlik değerlendirmesi kullanım alanına ve maruziyet yoluna göre farklılık gösterir.
Ne işe yarar
Madde, gıda ürünlerinde E 466 koduyla katkı maddesi olarak kullanılır [1].
Nereden geliyor
Karboksimetil selüloz, selülozun kloroasetik asit ile alkali katalizli reaksiyonu sonucunda sentezlenir [2]. Çoğunlukla sodyum tuzu formu olan sodyum karboksimetil selüloz şeklinde kullanılır [3].
Kullanıma göre durum
| Nasıl kullanıldığı | Durum | Dayanak | | --- | --- | --- | | Gıda katkı maddesi (E 466) | Sayısal bir günlük alım limiti (ADI) belirlenmesine gerek görülmemiş ve bildirilen kullanım seviyelerinde güvenlik endişesi bulunmamıştır. | ANS Paneli [1] | | Canlı organizma (in vivo) maruziyeti | Bağırsak disbiyozu ile ilişkili kanıtlar nedeniyle güvenlik konusunda yeni çekinceler bildirilmiştir. | Araştırmalar [4] |
Sık sorulan: Nedir, Güvenli mi?
Selüloz sakızı güvenli midir? Resmi kurumlarca güvenli kabul edilse de bazı testlerde olumsuz bulgular mevcuttur [4].
EFSA ve FDA maddeyi güvenli tanısa da EPA ToxValDB veritabanında genotoksisiteye dair pozitif raporlar bulunur [5], [4]. Ayrıca canlılarda yapılan testlerde bağırsak disbiyozu oluşturabileceğine dair bulgular elde edilmiştir [4].
Genotoksisite ve kanser bulguları
EPA ToxValDB verilerine göre genotoksisite sonucu pozitiftir; 7 pozitif rapor bulunurken negatif rapor sayısı 0'dır [5]. Yapılan Ames testi ve mikronükleus testi sonuçları pozitif olarak kaydedilmiştir [5]. Sınır: Bu veriler bir derleme kaydıdır; doz, tür ve maruziyet yolu birlikte değerlendirilmelidir. Bileşiğe dair kronik deneyler ve kanserojen potansiyel verileri CPDB kapsamında derlenmiştir [6].
Düzenleyici durum
ANS Paneli, E 466 da dahil olmak üzere yeniden değerlendirilen selülozlar için genel popülasyonda sayısal bir ADI tanımlanmasına gerek olmadığını ve bildirilen kullanım seviyelerinde güvenlik endişesi olmadığını bildirmiştir [1]. Madde, EFSA ve FDA tarafından güvenli olarak tanınmaktadır [4].
Kaynaklar
- web_research, Opinion on the re-evaluation of sodium carboxy methyl cellulose (E 466) as a food additive in foods for infants below 16 weeks of age and follow-up of its re-evaluation as food additive efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903…
- web_research, Carboxymethyl cellulose en.wikipedia.org/wiki/Carboxymethyl_cell…
- web_research, Carboxymethyl cellulose en.wikipedia.org/wiki/Carboxymethyl_cell…
- web_research, Carboxymethyl Cellulose as a Food Emulsifier: Are Its Days Numbered? pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10221013
- EPA ToxValDB, ToxValDB — genotoksisite
- Europe PMC, A carcinogenic potency database of the standardized results of animal bioassays. europepmc.org/article/MED/6525996